Zahir

Posted by

Zâhir:
1-) Görünürde olan, görünen, belli, açık.
2-) Dış görünüş.
3-) tasavvuf; Görünen alem.
4-) “Varlığı kainatta tecellisiyle aşikar olan, açık olarak görünen” anlamında Yüce Allah’ın en güzel isimlerinden.
5-) Fıkıh usûlü ilminde; sevk edilmediği, kendisi için buyrulmadığı mana, açıkça ve kolayca anlaşılan lafız (söz).

Zâhir ile ilgili ayetler:
1-) Hadid suresi 3. ayet:
Arapça:
هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
Okunuşu:
Huvel’evvelu vel’ahıru vezzahiru velbatınu ve huve bikulli şey’in ‘aliymun.
Anlamı:
O, ilk ve sondur. Zâhir ve Bâtın’dır. O, her şeyi hakkıyla bilendir.

2-) Haşr suresi 7. ayet:
Arapça:
مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاء مِنكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ
Okunuşu:
Ma efaallahu ‘ala resulihi min ehlilkura felillahi ve lirresuli ve liziylkurba velyetama velmesakiyni vebnissebiyli key la yekune duleten beynel’ağniyai minkum ve ma atakumurresulu fehuzuhu ve ma nehakum ‘anhu fentehu vettekullahe innallahe şediydul’ıkabi.
Anlamı:
Allah’ın, (fethedilen) memleketlerin ahalisinden savaşılmaksızın peygamberine kazandırdığı mallar; Allah’a, peygambere, onun yakınlarına, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışlara aittir. O mallar, içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir servet (ve güç) haline gelmesin diye (Allah böyle hükmetmiştir). Peygamber size ne verdiyse onu alın, neyi de size yasak ettiyse ondan vazgeçin. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz, Allah’ın azabı çetindir.

Zâhir ile ilgili kelimeler:
Zâhir Haberler: Hanefi mezhebinin, İmam-ı a’zam Ebû Hanîfe ve talebelerinden gelen kuvvetli, güvenilir haberlerine verilen ad.
Zâhir Mânâ: Sözden anlaşılan, açık, görünen mana.
Zâhirî İlimler: Okuyarak, çalışarak ve araştırarak elde edilen, öğrenilen ilimler. Kelam, tefsir, fıkıh gibi din bilgileriyle; mantık, matematik, fizik, kimya, biyoloji, geometri gibi fen bilgileri.
Cihet-i zahirî: İşin zahiri yönü, görünen kısım.
Delail-i zâhiriye: Açık olarak zahirde görünen deliller. Maddi deliller.
Havass-ı (hamse-i) zâhire: Zahiri beş duygu: Tatmak, görmek, işitmek, koklamak, dokunup.
Havass-ı hamse-i zâhirî: Zahiri beş duyu; tatma, görme, işitme, koklama, dokunma.
Havâss-ı zâhiriye: Zahiri duyular, beş duyu organı.
Hiss-i zâhir: Zahirde ve varlığın dış yüzünde olanları kavrayan hisler, duyular; görme, işitme, tatma duyuları gibi.
Hükemâ ve ulemâ-yı zâhirî: Zahire ve dış görünüşe göre hüküm veren alimler ve filozoflar.
Hüve’z-zâhir: O Zahirdir; her şeyin dış yüzlerini çeşitli cihaz ve ürünlerle donatıp ve ince nakışlarla süsleyerek mükemmel ve güzel yaratan ve her şeyde varlık ve birliğinin işaretleri açıkça görünen, Allah’tır.
Mânâ-yı zâhirî-yi mecazi: Sözün zahirine ait mecazi manası; sözün ilk etapta anlaşılan açık manasının mecazi anlamı.
Mezahir: Zahir ve meşhud olanlar.
Müzahir: Zahir olan, taraftar çıkan, geriden yardım eden, koruyan.
Tahakküm-ü zâhirî: Zahiri olan egemenlik; akıl ve gönlü dışlayarak insanlara hükmetme.
Ulemâ-i zâhir:
1-) Kur’an-ı Kerimin zahir manasına göre hakikatleri değerlendiren alimler. Şeriatın mâna ve esrarından daha çok, zahirini ve hükümlerini bilen alimler.
2-) Kur’an-ı Kerimin zahir manasına göre hüküm veren ve hakikatlerini.
Ulemâ-yı ehl-i zâhir: Kur’an ve hadislerin sadece zahiri manalarıyla hükmeden alimler.
Zâhiriyat: Dış görünüşler.
Zâhirî:
1-) Görünüşte olduğu gibi. Zahire ait ve müteallik. Asıl ve hakiki olmayan.
2-) Zâhiriyyun mezhebine ait olan.
Zâhiriyye: IX. yüzyılda Dâvud ez-Zâhirî’nin kurduğu, XI. yüzyılda İbn Hazm el-Endelüsî’nin geliştirdiği, Endülüs Emevî Devleti tarafından resmen kabul edilip XII. ve XIII. yüzyıllarda Kuzey Afrika’da yayılmış olan, Kur’an ve hadisleri sadece zahir manalarına göre anlayıp ona göre hüküm vermeyi savunan fıkhi mezhep.
Zâhiriyyun:
1-) Zahirciler, dış görünüşe aldananlar, dışa yansıyan yönlere göre hüküm verenler.
2-) Görünüşe göre hükmedenler. İç yüzünü, hakikatinı iyi bilmeyenler. Ehl-i zahir olanlar.
3-) İlm-i Kelâm’da: Nassların zahir manalarına göre hüküm çıkaran ve tevil ve tevcihten geri duranlar ve taraftarları.
Zâhir evliyâsı: Evliya olarak tanınan, fakat gerçekten ermemiş olan kimse.
Zâhir ilimleri: Batın ilmi olarak kabul edilen tasavvuf dışındaki din ve dünya ilimleri.
Zâhir olmak: Görünür duruma gelmek, açığa çıkmak, meydana çıkmak.
Zâhir-bin: Bir şeyin sadece dış yüzünü gören.
Zâhir-bînâne: Sadece dış görünüşe bakarak, gelişi güzel.
Zâhir-perest: Dış görünüşe çok önem veren
Zahîre: Gerektiğinde kullanılmak üzere saklanan hububat, erzak.
Zahîre nâzırı: Osmanlı Devletinde zahire nezaretinin başında bulanan yönetici.
Zahîre nezâreti: Osmanlı Devletinde ordunun, sarayın ve resmi dairelerin ihtiyacı olan erzakı sağlamakla görevli bakanlık.
Zâhiren: Görünüşte, görünüşe göre.
Zâhir-i hadîs: Hadisin yalnızca görünen, açık manası.
Zahir:
1-) Parlak, parlayan. Hüsün ve safvet üzere olan.
2-) Engin denizler.
3-) Taşkın, coşkun.
4-) Semiz, tavlı ve bol olan.
5-) Yüksek şeref.
6-) Neşv ü nema bulup, gelişip, etrafa sarılıp sarmaşmış bitki.
7-) Kuvvetli deve.
😎 Yardımcı, arka çıkan.
9-) Geriden gelen kuvvet.
Zâhirî mezheb:
1-) Hukuk; Hanefi imamlarından İmam-ı Muhammed’in (El-Mebsut, El-Câmi-üs Sagir, El-Câmi-ül Kebir, Ez-Ziyâdât, Es-Siyer-üs Sagir, Es-Siyer-ül Kebir) namları ile maruf olan altı kitabında münderiç bulunan meselelere denir.
Delail-i zâhiriye: Açık olarak zahirde görünen deliller. Maddi deliller.
Emval-i zâhire: Saime denilen hayvanlar ile bir kısım arazi mahsulatı ve madenleri ile yer altındaki hazineler ve gümrüklere uğrayan ticaret mallarıyla, nakitler.
Lafz-ı zâhir: İbaresi işitilmekle ancak bilinen, yani söyleyenin maksadı düşünülmeye muhtaç olmadan derhal manası anlaşılan sözdür.
Şeref-zahir: Şerefle çıkan.
Ulema-i zâhir: Kur’an-ı Kerimin zahir manasına göre hakikatleri değerlendiren alimler. Şeriatın mana ve esrarından daha çok, zahirini ve hükümlerini bilen alimler.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir