Uknum

Posted by

Uknûm: Asıl.
Hristiyanların kabul ettiği teslis (üç tanrı) inancındaki üç asıl veya üç esas varlıktan her birine verilen ad. Üçüne birden üç uknum manasına ekanim-i selase denir.
Tevhid, yani Allahü tealanın birliği akidesi (inancı) bütün semavi dinlerde başka başka olmayıp, hepsi aynıdır. İsa aleyhisselam göğe çıkarıldıktan iki yüz sene geçinceye kadar Allahü tealanın varlığı ile birliği akidesinde asla bir ihtilaf ve çekişme olmamıştır. İlk yazılan üç İncil’in (Matta, Markos, Luka) hiçbirinde teslis yani baba, oğul, rûh-ül-kuds üçlü inancına dair tek bir harf dahi yoktu. Sonra ortaya çıkan Yuhanna İncilinde Yunan felsefecilerinden Eflatun’un fikri olan üç uknumu ihtiva eden ifadeler görüldü. İsa aleyhisselamın bildirdiği şekilde inananlarla Yuhanna İncilindeki teslis inancını savunanlar arasında pek çok münazara ve muharebeler oldu. Miladın 325. senesinde Roma İmparatoru Birinci Konstantin zamanında İznik’te topla nan ruhban (papazlar) cemiyeti, İsa aleyhisselamın dininin esası olan tevhidi (Allahü tealanın birliği inancını) bırakıp, Eflatun taraftarı olan Büyük Konstantin’in baskısı ile üç uknum fikrini, akidesini (inancını) kabul ettiler. (Harputlu İshâk Efendi)
Hristiyanlığın başlangıcında üç uknum inanışı yoktu. Eflatun’un ortaya koyduğu üç uknumu, üçlü tanrı inancı şeklinde milattan 200 sene sonra Sibelius adlı bir papaz teklif etmiştir. Sibelius’un teklifi pek çok Hristiyan tarafından şiddetle reddedilerek kiliseler arasında kanlı kavgalar baş gösterdi ve çok kan döküldü. 200 senesinde yalnız baba, oğul uknumları öne sürülmüştü. Daha sonra bunlara rûh-ül-kuds uknumu ilave edildi. (El-Hac Destan Mustafa)

Uknüm ile ilgili kelime:
Ekānîm-i selâse: Hristiyanların tanrı mefhumunda yer alan üç asıl; baba (Allah), Rûhü’l-kudüs ve oğul (Hz. İsa) şeklinde ifade edilen üçlü tanrı anlayışı, teslis:

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir