Cüz

Posted by

Cüz:
1-) Bütünü oluşturan bölümlerden her biri.
2-) Kuran’ın otuz bölümünden her birine verilen ad.
3-) Kitap forması.
4-) Küllün mukabili.
5-) Kanaat. İktifa eylemek.
6-) Düğümü sağlam yapmak. Bir şeyi pekiştirip muhkem kılmak.
7-) Kız evladı.

Cüz ile ilgili hadisler:
1-) Bu Abdullah ibn-i Amr ibnü’l-Âs ra tarafından rivayet edilmiş;
Peygamber Efendimiz bu mübarek râviye, Abdullah (r.a.)’a demiş ki: “Her ayda bir hatim indir, Kur’an-ı Kerim’i her ayda oku.” (“Ben kendimde kuvvet hissediyorum”, daha hızlı okuyabilirim yâ Rasûlallah, kuvvetliyim, daha fazlasını yapabilirim, deyince; “O halde yirmi günde oku.” buyurmuş Peygamber Efendimiz. “Ben güç yetirebilirim daha hızlı okumaya” deyince, “O zaman on günde oku.” buyurmuş, o zaman günde üç cüz ediyor. “Yedi günde oku.” buyurmuş, yani haftada bir. “Daha da hızlı yapma”, yani yedi günde hatmetmek senin için uygundur, buyurmuş.
2-) Ahmed ibn-i Hanbel rivayeti, Abdullah ibn-i Amr (r.a.)’dan:
“Kuran’ı bir ayda bitir.” “Yirmi beş günde bitir.” “On beşte bitir.” “Onda bitir.” “Yedide bitir.” “Üç günden daha hızlı okuyan manasını fehmedemez, derinliğini kavrayamaz.” Çünkü hızlı okuyacağım diye geçer, buyurmuş.

Cüz ile ilgili kelimeler:
Cüz-i Asgar: En küçük cüz. En ufak parça.
Cüz-ü Ferd:
1-) Bir varlıktan veya bir vücuttan bir parça.
2-) Atom. (Bak: Cüz-i lâyetecezzâ).
Cüz-i ihtiyar: Dilediği gibi hareket edebilme. (Herhangi bir şeyi yapmak veya yapmamak hususunda bir tarafı tercih etmek iktidar ve serbestliği.)
Cüz-i irade: İradeden bir cüz. Allah tarafından insana verilen irade.
Cüz-i lâyetecezzâ: Bir daha bölünmeyen en küçük parça. En küçük cisim parçası. Tecezzisi kabil olmayan. Atom.
Cüz-i tamm:
1-) Bütün. Bir şeyin, temel vasıflarının tamamını toplayan parçası.
2-) Parçalandığı vakit ana vasfını ve asliyetini kaybeden şey.
Cüz-i: Azdan olan. Parçaya ait olan. Biraz. Pek az. Kıymetsiz. Mühim olmayan. Esasa ait olmayan. Cüze ait olan. Külli olmayan.
Cüz’iyyat:
1-) Cüz’î olan şeyler. Ufak tefek şeyler.
2-) Manası düşünüldüğünde zihinde ortaklık kabul etmeyen şeyler. Manası başka şeylere şamil olmayanlar.
Cüz’iyyet: Azlık, cüz’î oluş.
Cüz’îce: Pek az, az miktarda, önemsiz şekilde.
Cüz’iyye: Cüzi kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı manadaki müennes şekli.
El-Cüz’î: Manası, mefhumu başkalarına şamil olmayan, yani tek malum ferde ait olan kelime.
Husuf-i cüz’î: Ayın bir kısmının tutulması.
İhtiyar-ı cüğz’î (İhtiyar-ı cüz’iye): İnsanın küçücük ihtiyarı, iradesi. Pek az, zayıf ihtiyar.
İnfirag-ı cüz’î: Bir sıvının kısmen boşaltılması.
Küsuf-u cüz’î: Güneşin bir kısmının tutulması.
Mütemmim cüz: Bir bütünü meydana getiren parçalar.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir