Cevami-ül-Kelim

Posted by

Cevâmi-ül-Kelîm: Az kelime (söz) ile çok şey anlatma özelliği.(Lafızları az, manası çok kelamlar, sözler, ibareler, fıkralar.)
Kur’an-ı Kerîm’in tamamı bir cevâmi-ül-Kelim olduğu gibi, Hz. Peygamber’in bir çok hadisleri de birer cevâmi-ül-Kelimdir.

Cevami-ül-Kelim ile ilgili hadis:
1-) Hz. Peygamber’in bizzat kendi ifadelerine göre, Yüce Allah O’nu cevâmiü’l-kelim ile göndermiştir. Buhari’nin bir rivayetinde şöyle buyrulmaktadır: “Ben cevâmiü’l-Kelim ile gönderildim. Ben (bir aylık mesafedeki düşmanların gönüllerine) korku salmak suretiyle yardım olundum. Bir de ben bir defasında uyuduğumda, bana yerdeki hazinelerin anahtarları getirilerek, iki avucumun içine konuldu ” (Buhârî, Ta’bîr 22, İ’tisâm 1).
2-) Bana cevâmi-ül-kelîm verildi. (Hadîs-i şerîf-Buhârî)

Cevami-ül-Kelim ile ilgili kelimeler:
Cevâmi:
1-) Toplu olan şeyler.
2-) Cami’ler. Mescidler.
Cevami-ül-Kelim:
Hz. Peygamber (s.a.s) bir hadislerinde “Cevâmi’u’l-kelimle gönderildim” buyurmuşlardır. Aynı konuda bir diğer rivayet ise “Bana cevâmi’u’l-kelim verildi” şeklindedir.
Her iki hadisten anlaşılmaktadır ki cevâmi’u’l-kelim, Hz. Peygamber’e Allah vergisidir. Manasına dair değişik görüşler ileri sürülmüştür. Tanınmış tabi’î âlim İbn Şihâb ez-Zuhri’ye göre cevâmi’u’l-kelim, Allah’ın Kur’ân-ı Kerim’den önce gelen kitaplardaki pek çok emri özlü emirlerde toplamış olmasıdır. İbnu’t-Tîne göre ise Kur’ân-ı Kerimdir; zira Kur’ân-ı Kerimde az sözle geniş manalar ifade edilir. Aynı şekilde hadislerde de az sözle derin manalar ifade edilmiştir, el-Hattâbî’ye göre söz konusu tabir, hadislerin, mananın hakkını vermekle birlikte icazlı olmaları demektir.el-Herevîye göre de cevâmi’u’l-kelim Kur’ân-ı Kerimdir.
Aynî’ye gelince o bu tabiri lafız yönünden mûciz, mana itibariyle geniş sözler olarak açıklamıştır.

Şu hale göre cevâmi’u’l-kelim tabiri İslâm alimlerinin bir kısmına göre Kurân-ı Kerimdir. Bir kısmına göre ise hadislerin vecize gibi az sözle derin manalar ifade eden icazıdır. Bu itibarla “şu hadis cevâmi’u’l- kelimdendir” denildiği zaman o hadisin mûciz, yani az lafızda geniş ve derin manalar taşıyan hadislerden olduğu belirtilmiş olur. Hz. Peygamber’in sözlerinde Kur’ân-ı Kerim ölçüsünde olmasa da icaz özelliğinin bulunduğu ayrı bir gerçektir.
Not: Alıntıdır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir