Acaride

Posted by

Acâride (Acrediyye) nedir?: Daha çok Horasan’da yayılmış olan bir Harici Mezhebi. Mezhep, adını kurucusu Abdülkerim b. Acred’den alır. Abdülkerim b. Acred (Acerred) hakkında kaynaklarda pek az bilgi bulunmaktadır. 724-738 yılları arasında Irak valiliği yapan Halid el-Kasri tarafından hapsedildiği ve hapiste öldüğü dikkate alınarak 120 (738) yılı civarında vefat ettiği söylenebilir. Belhli olduğu bilinmektedir.

Kaynaklarda on beş kadar tali fırkaya ayrıldığı bildirilen Acaride’nin belli başlı kolları şunlardır:
Meymuniyye: Meymun b. İmran veya Meymun b. Halid’e uyanlar.
Halefiyye: Meymuniyye’ye muhalefet ederek onlardan ayrılan ve daha sonra Kirman ve Mukran Haricileri’nin reisi olan Halef el-Harici’ye intisap edenlerden oluşur.
Hamziyye: 179 (795-96) yılında Horasan’da isyan eden, uzun süre Abbasi kuvvetleriyle mücadele ettikten sonra Me’mun zamanında öldürülen Hamza b. Edrek’e (Etrek veya Ekrek) bağlı olanlardan meydana gelen fırka.
Şuaybiyye: Fırkanın öncüsü olan Şuayb b. Muhammed, önceleri Meymuniyye’ye bağlı iken kader ve kulların fiilleri konusunda Meymuniyye’nin hürriyetçi düşüncesine karşı çıkmış ve mevcut olan her şeyin Allah’ın iradesi ile vücuda geldiğini kabul ederek bu fırkadan ayrılmıştır.
Hazimiyye: Sistan’daki Acaride’nin çoğunluğunu teşkil eden bu zümre, Hazim b. Ali’nin mensuplarıdır.
Ma‘lumiyye: Aslında Hazimiyye’ye bağlı fırka.
Meçhuliyye: Hazimiyye’den ayrılan ve Ma‘lumiyye’ye karşı olan fırka.
Saltiyye: Osman b. Ebü’s-Salt’in görüşlerini benimseyen bir fırkadır.
Etrafiyye: Sistanlı Galib b. Şazek’e mensup olan fırka.

Eş‘ari ile Abdülkahir el-Bağdadi, Sa‘lebe b. Amr veya Sa‘lebe b. Mişkan’a uyan ve tali bazı gruplardan oluşan Sealibe’yi de Acaride’nin kolları arasında göstermişlerdir. Şehristani ise Sealibe’yi Hariciler’in müstakil bir fırkası kabul eder.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir